Khi hệ VRV/VRF, Chiller, AHU/FCU hoặc dàn lạnh âm trần trong văn phòng, khách sạn, nhà hàng, showroom chạy nhưng phòng vẫn nóng, người vận hành thường vội hạ nhiệt độ thật thấp hoặc reset máy nhiều lần. Bài viết này giúp bạn nhận diện nguyên nhân điều hòa trung tâm không mát, phân biệt lỗi đơn giản có thể kiểm tra nhanh với lỗi kỹ thuật cần thợ chuyên môn, từ đó xử lý đúng hướng và hạn chế làm hệ thống hư nặng hơn.
Điều hòa trung tâm không mát là tình trạng như thế nào?
Điều hòa trung tâm không mát là tình trạng hệ thống vẫn bật, dàn lạnh có thể vẫn thổi gió, nhưng nhiệt độ phòng không giảm như mong muốn. Một số trường hợp máy có gió nhưng không lạnh, một số khu vực lạnh yếu, một số phòng mát bình thường còn một số phòng không đủ lạnh. Với hệ VRV/VRF, biểu hiện này cần xem theo từng zone chứ không chỉ nhìn một dàn lạnh riêng lẻ.
Nếu hệ thống mới lắp đã làm lạnh kém, cần kiểm tra thiết kế tải lạnh, vị trí dàn nóng, tuyến ống gas, cấu hình dàn lạnh và chạy thử. Nếu hệ đã dùng một thời gian rồi mới yếu lạnh, nguyên nhân thường nằm ở bảo trì, lọc gió, dàn trao đổi nhiệt, gas, cảm biến, quạt, máy nén, inverter, bo mạch hoặc điều kiện vận hành thay đổi.
Những dấu hiệu thường gặp khi điều hòa trung tâm làm lạnh kém
Các dấu hiệu dễ nhận biết gồm: phòng lâu mát, nhiệt độ không xuống dù đã chỉnh thấp, dàn lạnh thổi gió yếu, cửa gió có gió nhưng không lạnh, dàn nóng chạy rồi ngắt bất thường, hệ thống báo mã lỗi, một số phòng lạnh còn một số phòng nóng, hoặc điện năng tăng bất thường so với mức sử dụng thường ngày.
Điều hòa trung tâm lạnh yếu cũng có thể đi kèm hiện tượng đọng sương, chảy nước, tiếng ồn lạ hoặc mùi ẩm từ dàn lạnh. Nếu có đọng nước quanh miệng gió hoặc cửa gió, bạn có thể tham khảo thêm bài nguyên nhân gây đọng sương cửa gió điều hòa âm trần để phân biệt lỗi lạnh yếu với lỗi độ ẩm, bảo ôn hoặc lưu lượng gió.
Nguyên nhân do cài đặt sai chế độ, nhiệt độ hoặc điều khiển
Một số lỗi bắt nguồn từ thao tác vận hành rất đơn giản. Máy có thể đang ở chế độ Fan, Dry hoặc Auto không phù hợp; nhiệt độ đặt quá cao; lịch hẹn giờ chưa đúng; điều khiển bị khóa; hoặc hệ thống đang bị giới hạn bởi điều khiển trung tâm. Khi đó, người dùng cảm giác điều hòa trung tâm chạy nhưng không mát dù thiết bị chưa chắc bị hỏng.
Trước khi gọi sửa chữa, nên kiểm tra máy đang ở chế độ Cool hay chưa, nhiệt độ đặt có hợp lý không, khu vực đó có bị tắt bằng lịch trung tâm không và remote có hiển thị mã lỗi hay biểu tượng khóa hay không. Với công trình có nhiều người cùng sử dụng, cần có quy định vận hành rõ để tránh mỗi người chỉnh một kiểu.
Nguyên nhân do lọc gió, dàn lạnh hoặc miệng gió bị bẩn
Lọc gió điều hòa trung tâm bẩn làm giảm lưu lượng gió đi qua dàn lạnh, khiến phòng lâu mát, gió yếu và coil dễ bám bụi. Nếu lọc gió lâu ngày không vệ sinh, hệ thống phải làm việc nặng hơn nhưng hiệu quả làm lạnh lại giảm. Đây là nguyên nhân rất thường gặp ở văn phòng, nhà hàng, showroom, khách sạn và công trình vận hành nhiều giờ mỗi ngày.
Dàn lạnh điều hòa trung tâm bẩn hoặc miệng gió bị che bởi tủ, rèm, vách trang trí cũng làm không khí không phân phối đều. Với dàn lạnh giấu trần nối ống gió, cần kiểm tra thêm hộp gió, miệng gió cấp, miệng gió hồi và cửa thăm bảo trì. Nếu gió hồi kém hoặc đường gió bị cản, máy có thể có gió nhưng không tạo cảm giác mát đủ trong phòng.
Nguyên nhân do dàn nóng bẩn, bí gió hoặc giải nhiệt kém
Dàn nóng điều hòa trung tâm bẩn, đặt trong khu vực bí gió, bị che chắn hoặc hồi gió nóng sẽ làm khả năng giải nhiệt giảm. Khi dàn nóng giải nhiệt kém, hệ thống khó thải nhiệt ra ngoài, dẫn đến làm lạnh yếu, chạy nặng, tốn điện hoặc báo lỗi bảo vệ. Đây là lỗi thường gặp ở công trình đặt nhiều dàn nóng trên mái, ban công kỹ thuật hoặc giếng trời hẹp.
Ngoài bụi bẩn, cần kiểm tra quạt dàn nóng có chạy bình thường không, khu vực xung quanh có bị chắn bởi biển quảng cáo, lam che, tường bao hoặc thiết bị khác không. Nếu dàn nóng quá bí, việc vệ sinh đơn thuần có thể chưa đủ; cần xem lại thông gió, khoảng thoát nhiệt và phương án bố trí thiết bị.
Máy ở Fan, Dry hoặc Auto chưa phù hợp có thể khiến người dùng tưởng hệ thống không lạnh.
Lưu lượng gió giảm làm phòng lâu mát, dàn lạnh dễ bám bụi và hiệu suất suy giảm.
Giải nhiệt kém khiến hệ thống chạy nặng, lạnh yếu và dễ xuất hiện mã lỗi bảo vệ.
Nguyên nhân do thiếu gas, rò rỉ gas hoặc áp suất bất thường
Điều hòa trung tâm thiếu gas hoặc rò rỉ gas là nhóm nguyên nhân kỹ thuật cần kiểm tra bằng đồng hồ đo, thiết bị dò rò và kinh nghiệm chuyên môn. Biểu hiện có thể là lạnh yếu, dàn lạnh không đủ lạnh, hệ thống báo lỗi áp suất, dàn nóng chạy bất thường hoặc một số zone không đạt nhiệt độ.
Với hệ VRV/VRF có tuyến ống dài và nhiều nhánh, việc nạp gas không nên làm theo cảm tính. Kỹ thuật viên cần kiểm tra rò rỉ, thử kín, hút chân không, đối chiếu lượng môi chất theo thiết kế và thông số vận hành. Nạp thêm gas khi chưa xử lý điểm rò có thể chỉ làm hệ thống chạy tạm thời rồi tiếp tục lỗi.
Nguyên nhân do quạt, cảm biến, van tiết lưu hoặc máy nén gặp lỗi
Quạt dàn lạnh điều hòa trung tâm yếu làm lượng gió cấp vào phòng giảm, còn quạt dàn nóng yếu làm khả năng thải nhiệt kém. Cảm biến nhiệt độ hoặc cảm biến áp suất sai lệch có thể khiến hệ thống điều khiển không chính xác. Van tiết lưu bất thường cũng có thể làm môi chất cấp không ổn định đến dàn lạnh.
Lỗi máy nén điều hòa trung tâm thường nghiêm trọng hơn vì máy nén là bộ phận tạo áp suất và duy trì chu trình lạnh. Nếu máy nén không chạy, chạy quá tải, ngắt liên tục hoặc có tiếng bất thường, không nên tự xử lý. Cần kỹ thuật viên kiểm tra điện, áp suất, dòng tải, tín hiệu điều khiển và trạng thái bảo vệ của hệ thống.
Nguyên nhân do lỗi inverter, bo mạch hoặc truyền thông hệ thống
Lỗi inverter điều hòa trung tâm, lỗi bo mạch hoặc lỗi truyền thông giữa dàn nóng - dàn lạnh có thể làm hệ VRV/VRF vận hành không đúng tải. Biểu hiện thường gặp là hệ thống báo mã lỗi lặp lại, một số dàn lạnh không nhận lệnh, dàn nóng không đáp ứng tải, remote không điều khiển được hoặc phòng này lạnh nhưng phòng khác không lạnh.
Với điều hòa VRV không mát hoặc điều hòa VRF không mát, cần kiểm tra cả mã lỗi, địa chỉ dàn lạnh, dây truyền thông, nguồn cấp, bo dàn nóng, bo dàn lạnh và trạng thái điều khiển trung tâm. Đây không phải nhóm lỗi nên tự tháo lắp, vì xử lý sai có thể làm gián đoạn toàn hệ thống.
| Nhóm nguyên nhân | Dấu hiệu thường gặp | Có thể tự kiểm tra? | Hướng xử lý phù hợp |
|---|---|---|---|
| Cài đặt / điều khiển | Máy có gió nhưng không lạnh, chế độ chưa đúng, remote bị khóa hoặc lịch chạy sai. | Có thể kiểm tra cơ bản. | Chọn lại Cool, chỉnh nhiệt độ hợp lý, kiểm tra lịch và trạng thái khóa điều khiển. |
| Lọc gió / dàn lạnh bẩn | Gió yếu, phòng lâu mát, có mùi ẩm, dàn lạnh bám bụi hoặc miệng gió bị cản. | Có thể quan sát, vệ sinh lọc nếu tiếp cận an toàn. | Vệ sinh lọc gió, coil, miệng gió, kiểm tra gió hồi và cửa thăm bảo trì. |
| Dàn nóng giải nhiệt kém | Dàn nóng nóng bất thường, khu đặt máy bí, máy chạy nặng hoặc báo lỗi bảo vệ. | Có thể quan sát khu vực đặt máy. | Vệ sinh dàn nóng, mở thông thoáng, kiểm tra quạt và điều kiện thoát nhiệt. |
| Gas / áp suất / linh kiện | Lạnh yếu kéo dài, báo lỗi, dàn nóng hoặc máy nén chạy bất thường. | Không nên tự xử lý. | Gọi kỹ thuật đo áp suất, dò rò gas, kiểm tra cảm biến, van, inverter và máy nén. |
Cách kiểm tra nhanh trước khi gọi kỹ thuật viên
Trước khi gọi sửa điều hòa trung tâm không mát, người vận hành có thể kiểm tra vài điểm an toàn: chế độ Cool, nhiệt độ cài đặt, nguồn điện, aptomat, lịch hẹn giờ, lọc gió, miệng gió, cửa ra vào, dàn nóng có bị che chắn không và remote có hiển thị mã lỗi hay không. Những thông tin này giúp kỹ thuật viên khoanh vùng lỗi nhanh hơn.
- Chụp lại mã lỗi hoặc màn hình điều khiển nếu có cảnh báo.
- Kiểm tra máy có đang ở chế độ Cool, nhiệt độ đặt hợp lý và quạt đang chạy hay không.
- Quan sát lọc gió, miệng gió cấp - hồi, cửa phòng và khu vực dàn nóng.
- Ghi rõ khu vực nào không mát: toàn hệ thống, một tầng, một zone hay một dàn lạnh.
- Không reset điện nhiều lần nếu lỗi lặp lại hoặc máy có mùi khét, tiếng lạ, rò nước.
Nếu hệ thống đã được kiểm tra chế độ, lọc gió và dàn nóng nhưng vẫn không cải thiện, nên dừng xử lý thủ công và gọi kỹ thuật. Việc tiếp tục hạ nhiệt độ hoặc bật tắt liên tục có thể làm hệ thống chạy nặng hơn.
Điều hòa trung tâm báo lỗi không mát cần làm gì?
Khi điều hòa trung tâm báo lỗi không mát, hãy ưu tiên ghi lại mã lỗi, thời điểm xảy ra, khu vực bị ảnh hưởng và tình trạng trước khi lỗi xuất hiện. Mã lỗi có thể liên quan đến truyền thông, cảm biến, áp suất, quạt, máy nén, inverter, nguồn điện hoặc nước ngưng. Không nên xóa lỗi liên tục nếu chưa kiểm tra nguyên nhân.
Với các sự cố phức tạp hơn, bạn có thể xem thêm bài sự cố thường gặp với điều hòa trung tâm và cách xử lý để nhận biết nhóm lỗi trước khi liên hệ đơn vị bảo trì.
Giải pháp khắc phục điều hòa trung tâm không mát hiệu quả
Giải pháp khắc phục điều hòa trung tâm không mát cần đi theo đúng nguyên nhân. Nếu do cài đặt, hãy chọn lại chế độ, nhiệt độ, lịch chạy và vùng điều khiển. Nếu do lọc gió hoặc dàn trao đổi nhiệt bẩn, cần vệ sinh định kỳ. Nếu do dàn nóng bí gió, cần làm sạch và cải thiện không gian giải nhiệt. Nếu do gas, cảm biến, van tiết lưu, máy nén, inverter hoặc truyền thông, cần kỹ thuật viên kiểm tra thông số và xử lý theo tài liệu thiết bị.
Với công trình doanh nghiệp, nên xây dựng lịch bảo trì điều hòa trung tâm theo tần suất sử dụng thay vì đợi đến khi không mát mới xử lý. Các hạng mục nên kiểm tra gồm lọc gió, dàn lạnh, dàn nóng, nước ngưng, điện, dây điều khiển, mã lỗi, áp suất, gas, quạt và thông số vận hành của từng zone. Cách vận hành cũng rất quan trọng; chủ đầu tư có thể tham khảo thêm bài cách vận hành điều hòa trung tâm đúng kỹ thuật, tiết kiệm điện.
Khi nào cần gọi đơn vị sửa chữa điều hòa trung tâm?
Nên gọi kỹ thuật khi hệ thống không mát dù đã kiểm tra cài đặt, lọc gió và dàn nóng; nhiều phòng cùng lạnh yếu; một số zone không đáp ứng; dàn nóng không chạy; aptomat nhảy; máy có mùi khét; có tiếng ồn lạ; rò nước trong trần; hoặc remote báo lỗi lặp lại. Đây là các dấu hiệu có thể liên quan đến điện, gas, linh kiện hoặc điều khiển.
Với hệ VRV/VRF, không nên tự đấu lại dây truyền thông, tháo bo mạch, nạp gas hoặc can thiệp service menu nếu không có chuyên môn. Việc xử lý sai có thể làm hệ thống lỗi nặng hơn, mất dữ liệu chẩn đoán hoặc ảnh hưởng đến nhiều dàn lạnh trong cùng một cụm.
Tramexco kiểm tra, sửa chữa và bảo trì điều hòa trung tâm
Tramexco sửa điều hòa trung tâm theo hướng kiểm tra nguyên nhân trước khi đưa ra phương án xử lý. Tùy hiện trạng, kỹ thuật viên có thể kiểm tra chế độ vận hành, lọc gió, dàn lạnh, dàn nóng, nước ngưng, mã lỗi, gas, áp suất, cảm biến, quạt, máy nén, inverter, bo mạch và dây truyền thông.
Công ty Cổ Phần Tramexco hỗ trợ kiểm tra, sửa chữa và bảo trì hệ điều hòa trung tâm VRV/VRF, Chiller, AHU/FCU cho văn phòng, khách sạn, nhà hàng, showroom, biệt thự và công trình thương mại. Chủ đầu tư có thể xem thêm chuyên mục Tư vấn điều hòa trung tâm, tham khảo các Dự Án Điều Hòa Trung Tâm đã thực hiện hoặc tìm hiểu thêm về C.Ty Tramexco trước khi trao đổi nhu cầu cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Điều hòa trung tâm không mát có phải do thiếu gas không?
Không phải lúc nào cũng do thiếu gas. Nguyên nhân có thể là sai chế độ, lọc gió bẩn, dàn nóng bí gió, dàn lạnh bẩn, quạt yếu, cảm biến lỗi hoặc vấn đề điều khiển. Cần kiểm tra theo từng bước trước khi kết luận.
Máy có gió nhưng không lạnh nên kiểm tra gì trước?
Nên kiểm tra chế độ Cool, nhiệt độ cài đặt, lọc gió, miệng gió có bị che không, dàn nóng có thông thoáng không và remote có báo mã lỗi không. Nếu vẫn không cải thiện, nên gọi kỹ thuật.
Có nên tự nạp gas khi điều hòa trung tâm lạnh yếu không?
Không nên tự nạp gas nếu chưa kiểm tra rò rỉ, áp suất và thông số vận hành. Với hệ VRV/VRF hoặc Chiller, việc nạp sai có thể làm hệ thống hoạt động kém ổn định hoặc phát sinh lỗi nặng hơn.
Bảo trì có giúp hạn chế tình trạng điều hòa trung tâm không lạnh không?
Có. Bảo trì định kỳ giúp vệ sinh lọc gió, dàn lạnh, dàn nóng, nước ngưng và kiểm tra thông số vận hành. Việc này giúp phát hiện sớm dấu hiệu bất thường trước khi hệ thống lạnh yếu rõ rệt.
● Tramexco / DieuHoaTramexco.com
Cần kiểm tra điều hòa trung tâm không mát tại công trình?
Công ty Cổ Phần Tramexco hỗ trợ kiểm tra, sửa chữa và bảo trì hệ điều hòa trung tâm cho văn phòng, khách sạn, nhà hàng, showroom, biệt thự và công trình thương mại theo hiện trạng vận hành thực tế.
